ทำไมยิ่งเก่ง ยิ่งรู้สึกว่าตัวเองเป็นมิจฉาชีพ? ถอดรหัสอาการ ‘รู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ’ ที่คนทำงานเก่งมักเจอ

คุณเคยรู้สึกไหมว่า ตำแหน่งงานที่คุณได้มานั้นเกิดจากโชคดีเท่านั้น? หรือคุณกำลังกลัวว่าสักวันหนึ่งเพื่อนร่วมงานจะรู้ว่าคุณ “ไม่ได้เก่งอะไรเลย” แม้จะมีผลงานดีๆ ออกมาเพียบ มีปริญญาจากมหาวิทยาลัยชั้นนำ หรือได้รับรางวัลมากมาย แต่ลึกๆ แล้วคุณกลับคิดว่า “ฉันไม่สมควรได้รับสิ่งเหล่านี้เลย” ถ้าคุณรู้สึกแบบนี้ ไม่ต้องกังวลไป เพราะคุณไม่ได้เป็นคนเดียว สถิติบอกว่ามีคนถึง 9-82% ที่เคยรู้สึกแบบนี้ในช่วงชีวิตหนึ่ง อาการนี้มีชื่อเรียกว่า “อิมพอสเตอร์ ซินโดรม” (Imposter Syndrome) หรือ “กลุ่มอาการรู้สึกว่าตัวเองเป็นมิจฉาชีพ” แล้วเพิ่งมีงานวิจัยใหม่ออกมาเผยว่า คนที่มักจะได้รับอาการนี้มากที่สุด คือคนที่มีบุคลิกภาพแบบไหน และที่น่าสนใจคือ ไม่ใช่คนที่ต้องการความสมบูรณ์แบบทุกคนจะรู้สึกแบบนี้ อิมพอสเตอร์ ซินโดรม คืออะไร? ลองนึกภาพว่า คุณเพิ่งได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าทีม ทุกคนแสดงความยินดี บอกว่าคุณสมควรได้รับ แต่ในหัวคุณกลับคิดว่า “ฉันเป็นคนโง่ที่สุดในห้องนี้แน่ๆ เดี๋ยวทุกคนก็จะรู้ว่าฉันไม่ได้เก่งอะไรเลย” นั่นคืออิมพอสเตอร์ ซินโดรม ถ้าจะอธิบายแบบง่ายๆ มันคือตรงข้ามกับ “ดันนิง-ครูเกอร์เอฟเฟกต์” (Dunning-Kruger Effect) เลยทีเดียว ดันนิง-ครูเกอร์เอฟเฟกต์คือเมื่อคุณแย่มากๆ ในบางเรื่อง จนไม่สามารถมองเห็นข้อบกพร่องของตัวเองได้ ในทางกลับกัน อิมพอสเตอร์ ซินโดรมคือเมื่อคุณเก่งจริงๆ มีผลงานเป็นที่ยอมรับ อาจจะได้รางวัล … Read more

เมื่อชีวิตไม่มีอะไรให้ตื่นเต้นอีกต่อไป ถึงเวลาทิ้ง 7 นิสัยร้ายนี้แล้ว

คุณยังจำความรู้สึกตื่นเต้นแบบตอนเป็นเด็กมั้ย? วันก่อนวันคริสต์มาสที่นอนไม่หลับ หรือวันก่อนไปเที่ยวที่รอคอยมานาน หัวใจเต้นแรง คิดอะไรไม่ออก แค่รอให้ถึงพรุ่งนี้เร็วๆ แต่ถ้าคุณลองนึกถึงช่วงหลังๆ นี้ คุณยังมีความรู้สึกแบบนั้นกับชีวิตของตัวเองมั้ย? หรือว่าการตื่นขึ้นมาในแต่ละวันกลายเป็นแค่… ภาระ ไม่ใช่โอกาส ถ้าคุณรู้สึกแบบนี้ คุณไม่ได้โดดเดี่ยว หลายคนรวมถึงผมเองก็เคยผ่านช่วงเวลาที่ชีวิตราวกับไร้สีสัน แม้จะทำทุกอย่าง “ถูกต้อง” ตามที่สังคมบอก แต่ก็รู้สึกว่าตัวเองสูญเสียบางอย่างไปอย่างสิ้นเชิง ความจริงที่หลายคนไม่รู้ก็คือ เมื่อชีวิตเริ่มไม่มีแสงไฟ มันมักจะไม่ได้เกิดจากสิ่งที่เกิดขึ้นกับเรา แต่เกิดจากสิ่งที่เรากำลังทำกับตัวเอง วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังถึง 7 นิสัยร้ายที่ค่อยๆ กัดกร่อนความสุข และทำให้เรารู้สึกชาชินกับการมีชีวิตอยู่ การทำลายรูปแบบเหล่านี้เปลี่ยนทุกอย่างสำหรับผม และวันนี้ผมอยากจะแบ่งปันมันกับคุณ 1. อยู่ในโลกของความคิดมากกว่าโลกแห่งความเป็นจริง คุณเคยจับได้ตัวเองมั้ยว่ากำลังซ้อมบทสนทนาที่ไม่มีทางเกิดขึ้นจริง? หรือย้อนคิดถึงเรื่องที่พูดผิดไปเมื่อ 3 ปีก่อนซ้ำแล้วซ้ำเล่า? ผมใช้เวลาส่วนใหญ่ในช่วงอายุ 20 ต้นๆ ติดอยู่ในคุกทางจิตใจแบบนี้ สมองหมุนไปเรื่อย—วิเคราะห์ กังวล วางแผน ร่างกายอาจจะนั่งทานข้าวกับเพื่อนๆ แต่จิตใจอยู่ที่อื่นไปแล้ว หลงอยู่ในความคิดเกี่ยวกับเดดไลน์งาน หรือปัญหาความสัมพันธ์ ปัญหาของการอยู่ในหัวก็คือ ชีวิตจริงเกิดขึ้นข้างนอก ในโลกแห่งความเป็นจริง ทุกครั้งที่คุณหลงอยู่ในวงคิด ก็คือทุกครั้งที่คุณพลาดการใช้ชีวิตจริงๆ ไป จิตวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “การคิดมากเกินไป” … Read more