ทำไมยิ่งเก่ง ยิ่งรู้สึกว่าตัวเองเป็นมิจฉาชีพ? ถอดรหัสอาการ ‘รู้สึกว่าตัวเองไม่ดีพอ’ ที่คนทำงานเก่งมักเจอ

คุณเคยรู้สึกไหมว่า ตำแหน่งงานที่คุณได้มานั้นเกิดจากโชคดีเท่านั้น? หรือคุณกำลังกลัวว่าสักวันหนึ่งเพื่อนร่วมงานจะรู้ว่าคุณ “ไม่ได้เก่งอะไรเลย” แม้จะมีผลงานดีๆ ออกมาเพียบ มีปริญญาจากมหาวิทยาลัยชั้นนำ หรือได้รับรางวัลมากมาย แต่ลึกๆ แล้วคุณกลับคิดว่า “ฉันไม่สมควรได้รับสิ่งเหล่านี้เลย” ถ้าคุณรู้สึกแบบนี้ ไม่ต้องกังวลไป เพราะคุณไม่ได้เป็นคนเดียว สถิติบอกว่ามีคนถึง 9-82% ที่เคยรู้สึกแบบนี้ในช่วงชีวิตหนึ่ง อาการนี้มีชื่อเรียกว่า “อิมพอสเตอร์ ซินโดรม” (Imposter Syndrome) หรือ “กลุ่มอาการรู้สึกว่าตัวเองเป็นมิจฉาชีพ” แล้วเพิ่งมีงานวิจัยใหม่ออกมาเผยว่า คนที่มักจะได้รับอาการนี้มากที่สุด คือคนที่มีบุคลิกภาพแบบไหน และที่น่าสนใจคือ ไม่ใช่คนที่ต้องการความสมบูรณ์แบบทุกคนจะรู้สึกแบบนี้ อิมพอสเตอร์ ซินโดรม คืออะไร? ลองนึกภาพว่า คุณเพิ่งได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าทีม ทุกคนแสดงความยินดี บอกว่าคุณสมควรได้รับ แต่ในหัวคุณกลับคิดว่า “ฉันเป็นคนโง่ที่สุดในห้องนี้แน่ๆ เดี๋ยวทุกคนก็จะรู้ว่าฉันไม่ได้เก่งอะไรเลย” นั่นคืออิมพอสเตอร์ ซินโดรม ถ้าจะอธิบายแบบง่ายๆ มันคือตรงข้ามกับ “ดันนิง-ครูเกอร์เอฟเฟกต์” (Dunning-Kruger Effect) เลยทีเดียว ดันนิง-ครูเกอร์เอฟเฟกต์คือเมื่อคุณแย่มากๆ ในบางเรื่อง จนไม่สามารถมองเห็นข้อบกพร่องของตัวเองได้ ในทางกลับกัน อิมพอสเตอร์ ซินโดรมคือเมื่อคุณเก่งจริงๆ มีผลงานเป็นที่ยอมรับ อาจจะได้รางวัล … Read more

จิตวิทยาบอกว่า ถ้าคุณนั่งเงียบๆ โดยไม่หยิบมือถือได้ แสดงว่าคุณมี 8 คุณสมบัติหายากเหล่านี้

ลองนึกภาพดูสิ คุณนั่งอยู่คนเดียวในห้องเงียบๆ นาน 10 นาที โดยไม่ได้แตะมือถือเลย ไม่เลื่อนดูอะไร ไม่เช็คการแจ้งเตือน แค่คุณกับความเงียบ ไม่มีอะไรเลย อ่านมาถึงตรงนี้ คุณรู้สึกอึดอัดใจขึ้นมาไหม? ถ้าใช่ คุณไม่ได้โดดเดี่ยวแน่นอน เพราะคนส่วนใหญ่ในยุคนี้ต่างหากที่ทำสิ่งง่ายๆ แบบนี้ไม่ได้ เราคุ้นเคยกับการถูกกระตุ้นอย่างต่อเนื่องมากจนความเงียบกลายเป็นสิ่งที่ไม่สบายใจ บางทีอาจรู้สึกเหมือนถูกคุกคามด้วยซ้ำ แต่นี่คือจุดที่น่าสนใจ คนที่สามารถนั่งอยู่กับความเงียบได้อย่างสบายใจ โดยไม่ต้องหยิบมือถือขึ้นมา มีคุณสมบัติทางจิตวิทยาบางอย่างที่กำลังหายากไปในโลกที่เชื่อมต่อกันตลอดเวลาแบบนี้ ความเงียบไม่ใช่ศัตรู แต่เป็นครูที่ดีที่สุด ผมเคยมีประสบการณ์ตรงเรื่องนี้เมื่อตอนอายุ 20 ต้นๆ ตอนที่ทำงานในโกดัง ขณะที่เพื่อนร่วมงานทุกคนใช้เวลาพักเลื่อนดูมือถืออย่างไม่หยุด ผมเริ่มทดลองแค่นั่งเฉยๆ ช่วงแรกมันเหมือนทรมานจริงๆ ความคิดวิ่งไปทั่ว นิ้วอยากจับมือถือจนแทบทนไม่ไหว แต่ค่อยๆ มีบางอย่างเปลี่ยนไป ผมเริ่มรู้สึกได้ถึงความสงบที่ไม่เคยรู้สึกมานานแสนนาน การวิจัยทางจิตวิทยารองรับสิ่งที่ผมค้นพบ งานศึกษาแสดงให้เห็นว่า คนที่ทนต่อความเงียบและการอยู่คนเดียวได้ มีลักษณะทางความคิดและอารมณ์ที่แตกต่างจากคนทั่วไปอย่างชัดเจน นี่ไม่ใช่แค่เรื่องบุคลิกภาพ แต่เป็นตัวบ่งชี้ความแข็งแกร่งทางจิตใจในระดับลึก มาดูกันว่า ถ้าคุณต้านทานความอยากจับมือถือทรงกลมนั่นได้ คุณมีคุณสมบัติหายากอะไรบ้าง 1. คุณควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหนียวแน่น เมื่อเรานั่งเงียบๆ อารมณ์ต่างๆ จะผุดขึ้นมา เมื่อไม่มีสิ่งรบกวนสมาธิ เราต้องเผชิญหน้ากับสิ่งที่เราพยายามหลีกเลี่ยง ไม่ว่าจะเป็นความวิตกกังวล ความเศร้า ความหงุดหงิด … Read more