ในยุคที่การแข่งขันทางธุรกิจและชีวิตมีความรุนแรงมากขึ้น หลายคนมักตั้งคำถามว่า “ความสุขคืออะไร?” และ “เหตุใดบางคนจึงประสบความสำเร็จและมีความสุขไปพร้อมกัน” ล่าสุด ผลการวิจัยจากนักวิชาการและผู้ประกอบการชั้นนำได้เผยให้เห็นถึง 25 อุปนิสัยสำคัญที่คนประสบความสำเร็จมักจะปฏิบัติ ซึ่งสามารถฝึกฝนและเรียนรู้ได้
การคิดใหม่เรื่องความสุขกับความสำเร็จ
Peter Daisyme ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท Hostt มองว่า ความสุขไม่ได้เกิดจากความสำเร็จภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่มาจากการควบคุมอารมณ์และพฤติกรรมภายใน “ความสุขและความสำเร็จไม่ใช่สิ่งที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่เป็นสิ่งที่สร้างเองได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม” Daisyme กล่าว
การวิจัยที่รวบรวมจากหลายสถาบันชั้นนำทั่วโลก รวมถึงมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย และมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ได้ระบุอุปนิสัย 25 ข้อที่พิสูจน์แล้วว่าช่วยสร้างทั้งความสุขและความสำเร็จ
อุปนิสัยด้านการจัดการชีวิตและงาน
1. ความยืดหยุ่นในการทำงาน แม้งานจะยุ่งมาก คนที่ประสบความสำเร็จจะแยกเรื่องงานและเรื่องส่วนตัวออกจากกัน พวกเขาเข้าใจว่าความสมดุลคือเรื่องสำคัญที่สุด ไม่ใช่การทำงานหนักเพียงอย่างเดียว
2. การให้ความสำคัญกับรายละเอียดเล็กๆ แทนที่จะจดจ่อแต่เป้าหมายใหญ่ พวกเขาให้ความสำคัญกับชัยชนะระหว่างทาง ทุกก้าวในชีวิตล้วนมีความหมาย ไม่ว่าจะเป็นก้าวแรก ก้าวที่สอง หรือก้าวต่อไป
3. การเลือกสรรสภาพแวดล้อม พวกเขารอบรอบไปด้วยคนที่มีคุณภาพ เพราะความสุขเป็นเหมือนโรคติดต่อ หากอยู่ในสภาพแวดล้อมบวก จะได้รับการสนับสนุนและพลังงานดี แต่หากอยู่กับคนมองโลกในแง่ร้าย ก็จะส่งผลเสียต่อความคิดและความรู้สึก
4. การจัดลำดับความสำคัญ คนมีความสุขไม่เสียเวลาและพลังงานกับสิ่งที่ไม่คุ้มค่าหรือควบคุมไม่ได้ พวกเขาเน้นความพยายามเฉพาะสิ่งสำคัญจริงๆ และอยู่ในการควบคุมของตนเอง
อุปนิสัยด้านความสัมพันธ์และการเงิน
5. การใช้เงินเพื่อความสุขของผู้อื่น Michael Norton รองศาสตราจารย์จาก Harvard Business School ชี้ให้เห็นว่า การวิจัยแสดงให้เห็นว่าการให้เงินแก่ผู้อื่นทำให้มีความสุขมากกว่าการใช้เงินกับตัวเอง “การสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่นและทำสิ่งดีๆ เพื่อพวกเขา เป็นสิ่งที่ดีสำหรับความสุขจริงๆ” Norton กล่าว
6. การปฏิบัติต่อทุกคนด้วยความเคารพ การทำความดีที่ส่งผลต่อคนอื่นเป็นการยกระดับศีลธรรมของตนเอง การเห็นการกระทำดีๆ ทำให้รู้สึกอบอุ่นภายใน ไม่ใช่เพื่อสร้างภาพลักษณ์ แต่เป็นความรู้สึกที่อยากช่วยเหลือจริงๆ
7. การใช้เงินซื้อประสบการณ์แทนสิ่งของ การวิจัยพบว่า ผู้คนมีความสุขมากขึ้นเมื่อซื้อประสบการณ์แทนสิ่งของฟุ่มเฟือย เพราะประสบการณ์จะดีขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป และเป็นสิ่งที่ไม่เหมือนใคร ขณะที่สิ่งของฟุ่มเฟือยจะส่งผลต่อความทุกข์ในระยะยาว
8. การเฉลิมฉลองความสำเร็จของผู้อื่น คนมีความสุขจะตอบสนองต่อความสำเร็จของคนรอบข้างแบบ “กระตือรือร้นและสร้างสรรค์” Martin Seligman อธิบายในหนังสือ “Flourish” ว่า วิธีที่เราตอบสนองต่อข่าวดีของคนอื่นสามารถสร้างหรือทำลายความสัมพันธ์ได้
อุปนิสัยด้านจิตใจและการดูแลตนเอง
9. ความเมตตาแบบติดต่อ การศึกษาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย-ลอสแอนเจลิส และมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ พบว่า การเห็นการกระทำที่แสดงความเมตตาทำให้เรารู้สึกอบอุ่น และมี “moral elevation” ที่ทำให้เราอยากเป็นคนดีและช่วยเหลือผู้อื่น
10. การมองโลกในแง่ดี คนมีความสุขไม่บ่น ไม่ปล่อยให้ความคิดลบกลายเป็นคำทำนายที่เป็นจริง พวกเขามุ่งเน้นการแก้ปัญหาและสะท้อนถึงสิ่งที่รู้สึกขอบคุณ
11. ความเชิงรุกในความสัมพันธ์ แม้ว่าความสัมพันธ์ส่วนใหญ่จะเสื่อมถอยตามเวลา แต่คนมีความสุขจะทำงานเพื่อรักษาความสัมพันธ์ โดยการติดต่อกับคนที่รัก เป็นผู้ฟังที่ดี และไม่พูดแต่เรื่องของตัวเองในการสนทนา
12. การนอนหลับเพียงพอ การนอนหลับที่มีคุณภาพเป็นสิ่งจำเป็น การอดนอนส่งผลเสียต่อสุขภาพ ผลิตภาพ และความสามารถรับมือความเครียด คำแนะนำคือยึดติดตารางการนอน ใช้ประโยชน์จากแสงธรรมชาติ หลีกเลี่ยงแสงจ้าก่อนนอน และออกกำลังกาย
13. การใช้เวลาในธรรมชาติ David Strayer นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยยูทาห์ กล่าวว่า “เรากำลังเห็นการเปลี่ยนแปลงในสมองและร่างกายที่บ่งชี้ว่าเรามีสุขภาพดีขึ้นทั้งกายและใจเมื่อปฏิสัมพันธ์กับธรรมชาติ”
อุปนิสัยด้านการคิดและการเติบโต
14. มองปัญหาเป็นความท้าทาย คนมีความสุขเปลี่ยนบทสนทนาภายใน เมื่อมีปัญหา พวกเขามองว่าเป็นความท้าทายและโอกาสใหม่ในการเพิ่มพูนชีวิต ควรกำจัดคำว่า “ปัญหา” ออกจากจิตใจ
15. การให้รางวัลตนเอง Gretchen Rubin ผู้เขียน “The Happiness Project” อธิบายว่า การให้รางวัลตนเองไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว แต่เป็นการสร้างพลังและควบคุมตนเอง “ถ้าฉันให้มากขึ้นกับตัวเอง ฉันสามารถขอมากขึ้นจากตัวเองได้”
แนะนำ
16. การแสดงความกตัญญู การวิจัยที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย-เดวิส แสดงให้เห็นว่า คนที่ปลูกฝังทัศนคติความกตัญญูทุกวันจะปรับปรุงอารมณ์และพลังงาน ลดความวิตกกังวล อาจเนื่องจากระดับคอร์ติซอลที่ต่ำลง
17. การฝันใหญ่ คนมีความสุขฝันใหญ่และทำงานหนักเพื่อเปลี่ยนความฝันให้เป็นเป้าหมายที่บรรลุได้ พวกเขามีความมุ่งมั่น มีวินัย รู้ลำดับความสำคัญ และกล้าก้าวออกจากโซนสบาย
18. การใช้เวลาอยู่คนเดียว แม้ความสัมพันธ์สำคัญ แต่ทุกคนต้องการเวลาคนเดียวเพื่อจัดการความกังวล สะท้อนความกตัญญู และกลับมาสู่เส้นทางความฝัน
อุปนิสัยด้านความรับผิดชอบและการเรียนรู้
19. ไม่หาข้อแก้ตัว คนมีความสุขรับผิดชอบต่อความผิดพลาด ปล่อยวางความล้มเหลว และใช้มันเป็นโอกาสเปลี่ยนแปลงชีวิตให้ดีขึ้น
20. กรอบความคิดแบบเติบโต แตกต่างจากคนที่คิดแบบตายตัว คนมีความสุขเชื่อว่าตนเองสามารถเปลี่ยนแปลงและพัฒนาได้ ไม่ยึดติดกับความเชื่อที่ว่า “เป็นอย่างนี้ตั้งแต่เกิดแล้ว”
21. ประสบการณ์มากกว่าวัตถุ Sonja Lyubomirsky อธิบายในหนังสือ “The Myths of Happiness” ว่า “วัตถุนิยมลดทอนความสุข คุกคามความสัมพันธ์ ทำให้เป็นมิตรน้อยลง และลดการช่วยเหลือผู้อื่น”
22. พิธีการตอนเช้า พิธีการตอนเช้าช่วยให้สงบและกำหนดบรรยากาศ ไม่ว่าจะเป็นการทำสมาธิ เดินเล่น อ่านหนังสือ เขียนบันทึกความกตัญญู หรือทำอาหารเช้าที่ดีต่อสุขภาพ
23. การดูแลตนเอง เนื่องจากร่างกายและจิตใจเชื่อมโยงกัน การไม่ดูแลตัวเองทางกายจะส่งผลต่อจิตใจและอารมณ์ ต้องเริ่มจากการนอนหลับคุณภาพ อาหารสมดุล ออกกำลังกาย และหาวิธีคลายเครียด
24. การใช้จุดแข็ง Shawn Achor อธิบายในหนังสือ “The Happiness Advantage” ว่า การวิจัยกับอาสาสมัคร 577 คน พบว่า การใช้จุดแข็งที่โดดเด่นในวิธีใหม่ทุกวันเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ ทำให้มีความสุขมากขึ้นและอาการซึมเศร้าน้อยลง ผลดีนี้ยังคงอยู่ถึง 6 เดือนหลังการทดลองสิ้นสุด
25. การสนทนาที่ลึกซึ้ง Christopher Peterson เขียนในหนังสือ “Pursuing The Good Life” ว่า คนมีความสุขข้ามการพูดคุยเรื่องเล็กน้อยและมีส่วนร่วมในการสนทนาที่ลึกซึ้งและมีความหมาย การพูดคุยเรื่องเล็กน้อยมีความสัมพันธ์ในเชิงลบกับความสุข
บทสรุป: ความสุขฝึกได้ไม่ต้องเกิดมาพร้อม
อุปนิสัยเหล่านี้ไม่ใช่สิ่งที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่สามารถฝึกฝนและเรียนรู้ได้ เพียงแค่เปิดใจและพร้อมเปลี่ยนแปลงตัวเอง เพราะความสำเร็จจะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อลงมือทำ ไม่ใช่แค่คิดที่จะทำ
นักวิจัยหลายท่านเน้นย้ำว่า การปฏิบัติอุปนิสัยเหล่านี้อย่างต่อเนื่องจะสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืน ทั้งในด้านความสุขส่วนบุคคลและความสำเร็จในการทำงาน ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถบรรลุได้หากมีความมุ่งมั่นและความอดทนในการพัฒนาตนเอง
การเริ่มต้นอาจทำได้จากการเลือกอุปนิสัยบางข้อที่เหมาะกับตนเอง แล้วค่อยๆ เพิ่มเติมไปเรื่อยๆ จนกลายเป็นวิถีชีวิตที่นำไปสู่ความสุขและความสำเร็จที่แท้จริง
